Naukowcy z Brazylii sprawdzili, czy substancja pozyskiwana z liści drzewa Psychotria brachyceras może chronić skórę przed promieniowaniem UV. Związek o nazwie brachycerina w testach na próbkach ludzkiej skóry chronił DNA i zakończenia nerwowe przed szkodliwym działaniem światła. To jednak wczesny etap badań i na gotowy kosmetyk trzeba będzie jeszcze poczekać.

Czym jest brachycerina

Brachycerina to główny alkaloid glukozydowy występujący w liściach drzewa Psychotria brachyceras. W roślinie pełni funkcję ochronną: pochłania promieniowanie z zakresu UV i działa jak silny przeciwutleniacz, osłaniając aparat fotosyntetyczny przed uszkodzeniami wywołanymi przez światło słoneczne.

Badacze postanowili sprawdzić, czy ta sama właściwość przyda się człowiekowi. Wyniki opisano w czasopiśmie „Photochemistry and Photobiology”.

Co pokazały testy na skórze

Zespół nałożył na próbki ludzkiej skóry preparaty pielęgnacyjne zawierające czystą brachycerynę lub wyciąg z liści. Próbki naświetlano następnie promieniowaniem UVA i UVB. W obu przypadkach preparaty:

• zachowywały integralność zakończeń nerwowych w skórze,
• zapobiegały uszkodzeniom DNA wywołanym przez promieniowanie.

Badanie wykazało też, że brachycerina nie jest toksyczna dla komórek ssaków. Zdaniem autorów substancja działa dwutorowo. Z jednej strony osłania skórę przed promieniowaniem, z drugiej łagodzi skutki szkodliwych związków, które UV wytwarza w komórkach.

– Alkaloid wydaje się mieć podwójny mechanizm działania: chroni skórę przed UV i ogranicza destrukcyjne substancje, które to promieniowanie powoduje w komórkach – powiedział kierujący badaniem Arthur Germano Fett-Neto z Federalnego Uniwersytetu Rio Grande do Sul (UFRGS).

Autorzy zwracają uwagę, że roślinę źródłową da się rozmnażać wegetatywnie, co sprzyja zrównoważonemu pozyskiwaniu surowca. Widzą w brachycerynie potencjalny składnik nowych naturalnych filtrów o szerokim spektrum działania.

Ważne zastrzeżenie: to jeszcze nie krem

Eksperymenty prowadzono na próbkach skóry, a nie na ludziach. Wyniki nie dowodzą więc, że taki preparat sprawdzi się jako krem z filtrem, ani że zapobiega rakowi skóry. Aby to ustalić, potrzebne byłyby kolejne badania, w tym z udziałem ochotników.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Promieniowanie UV jest jednym z głównych czynników ryzyka nowotworów skóry, dlatego poszukiwanie nowych, skutecznych filtrów ma sens. Na razie nic się jednak nie zmienia w codziennej ochronie. Dermatolodzy zalecają stosowanie kremów z filtrem o odpowiednio wysokim SPF, noszenie nakrycia głowy i okularów oraz unikanie słońca w południowych godzinach.

W Unii Europejskiej filtry przeciwsłoneczne są regulowane jako kosmetyki, a dozwolone substancje UV podlegają ocenie bezpieczeństwa. Nowy składnik roślinny musiałby przejść taką procedurę, zanim trafiłby do sprzedaży, a to zwykle trwa latami. Nie wiadomo też, kiedy i czy brachycerina w ogóle pojawi się w gotowych produktach.

Warto pamiętać, że określenie „naturalny” nie oznacza automatycznie „bezpieczny” ani „skuteczniejszy”. O wartości takiego składnika zdecydują dopiero dalsze testy.

Źródło: Medical Xpress – „Could a plant metabolite act as a natural sunscreen to help prevent skin cancer?”