ADHD to nie tylko nadmierna ruchliwość i problemy z koncentracją. Badacze zaprezentowani na dorocznym spotkaniu Society for Neuroscience, Neuroscience 2026, przedstawili wyniki wskazujące, że zaburzenie wiąże się ze zmianami w oddychaniu, odczuwaniu czasu, poziomie żelaza w mózgu, a także z ryzykiem problemów z alkoholem.
Zaburzenie na całe życie
W Stanach Zjednoczonych diagnozę ADHD otrzymało około jedno na dziewięcioro dzieci, co czyni je jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych wieku dziecięcego. Rozpoznanie ADHD wiąże się z gorszymi wynikami w nauce i trudnościami w relacjach z rówieśnikami. Jest też powiązane z większym ryzykiem uzależnień w okresie dojrzewania oraz z gorszym zdrowiem psychicznym i fizycznym w dorosłości.
Naukowcy starają się teraz ustalić, jak zaburzenie wpływa na różne obszary funkcjonowania, i wskazać mechanizmy w mózgu, które mogą za tym stać.
Co pokazały nowe badania
- Oddychanie: u młodych dorosłych z ADHD zaobserwowano charakterystyczny wzorzec oddechu, który odróżnia ich od osób bez tego zaburzenia. Zmienia się on pod wpływem leków stymulujących (badanie: Timna Soroka, Weizmann Institute of Science).
- Czas: osoby z ADHD doświadczają przewlekłej presji czasu, czyli stałego poczucia, że są do tyłu (Kelly Carrasco, California State University, Fresno).
- Żelazo w mózgu: skany mózgu dzieci i nastolatków z ADHD wykazały niższy poziom żelaza niż u osób z grupy kontrolnej. Badanie pozwoliło też wskazać obszary mózgu, których dotyczą zmiany w czasie (Jonathan Ahern, University of California, San Diego).
- Alkohol: leczenie ADHD może pomóc ograniczyć problemowe picie u młodych dorosłych, którzy mają zarówno ADHD, jak i zaburzenie używania alkoholu (Amanda Elton, University of Florida).
Szersze spojrzenie na ADHD
Moderator wydarzenia, neurobiolog poznawczy Chandan Vaidya z Georgetown University, podsumował: „Coraz wyraźniej widać, że ADHD jest szerszym schorzeniem ogólnoustrojowym, obejmującym wiele zmiennych mózgowych i cielesnych, a nie tylko nadruchliwość”. Jak dodał, wyniki pokazują, w ilu obszarach potrzeba dalszych badań, by lepiej rozumieć zaburzenie, a w efekcie poprawić diagnozę i leczenie.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
Przedstawione dane o częstości diagnoz dotyczą USA i nie można ich wprost przenosić na Polskę. Samo ADHD występuje jednak również u nas, a rozpoznanie u dorosłych wciąż bywa trudne i często przychodzi późno. Wyniki z konferencji to na razie doniesienia naukowe, a nie nowe wytyczne, więc nie zmieniają obecnych zasad diagnozy ani leczenia.
Praktyczna wiadomość jest taka, że ADHD warto traktować jako zaburzenie wpływające na całe funkcjonowanie. Poczucie ciągłego pośpiechu, trudności z organizacją czasu czy skłonność do nadużywania alkoholu mogą być częścią obrazu choroby, a nie wyłącznie kwestią charakteru. Osoby, które podejrzewają u siebie lub u dziecka ADHD, powinny skonsultować się z psychiatrą lub psychologiem. Decyzje o leczeniu, zwłaszcza lekami stymulującymi, należy podejmować wyłącznie z lekarzem.
Źródło: Medical Xpress – „ADHD’s effects on breathing, perception and behavior”









