Zaburzenia osi jelitowo-mózgowej, takie jak zespół jelita drażliwego, mogą dotyczyć nawet co trzeciego dorosłego. Mimo to Nowa Zelandia nie ma aktualnych danych o ich rozpowszechnieniu – wynika z przeglądu badaczy z Uniwersytetu w Otago, opublikowanego w „New Zealand Medical Journal”.
Co ustalili badacze
Zespół dr Simone Bayer przeanalizował całość dostępnych w Nowej Zelandii dowodów na temat zaburzeń interakcji jelit i mózgu (DGBI). To grupa przewlekłych schorzeń, do której należą zespół jelita drażliwego (IBS) i dyspepsja czynnościowa. Dawniej nazywano je czynnościowymi zaburzeniami przewodu pokarmowego.
W takich przypadkach jelita nie pracują prawidłowo, ale badania nie wykazują żadnej uchwytnej choroby strukturalnej ani organicznej. Typowe objawy to ból brzucha, zmiany rytmu wypróżnień i niestrawność.
Badacze znaleźli tylko cztery nowozelandzkie prace oceniające występowanie DGBI. Najnowsza pochodzi z 2002 roku. Obejmowały wyłącznie Wellington i Dunedin, a żadna nie podawała danych dla Maorysów ani mieszkańców wysp Pacyfiku.
Ile to może kosztować
Dla porównania: badania z Wielkiej Brytanii i Australii, które stosowały współczesne kryteria diagnostyczne, wskazują, że około 37% dorosłych spełnia kryteria co najmniej jednego zaburzenia z tej grupy. Oba kraje mają publicznie finansowane systemy ochrony zdrowia podobne do nowozelandzkiego.
Na podstawie brytyjskich szacunków bezpośrednich kosztów leczenia IBS autorzy wyliczyli, że przy założeniu, iż DGBI ma jedna trzecia dorosłych Nowozelandczyków, wydatki systemu ochrony zdrowia mogłyby sięgać około 1,6 mld dolarów nowozelandzkich rocznie. Jest to jednak wyłącznie model, a nie pomiar rzeczywistych kosztów.
„Najważniejszy wniosek jest taki, że po prostu nie mamy nowozelandzkich danych potrzebnych do właściwego zrozumienia problemu” – podkreśla dr Bayer.
Do kosztów bezpośrednich dochodzą te pośrednie: powtarzane wizyty u lekarza rodzinnego, skierowania do specjalistów, badania i leki, a także absencja, niższa wydajność w pracy i wcześniejsze odejście z rynku pracy.
Luka dotycząca Maorysów
Szczególnie niepokojący jest brak jakichkolwiek badań nad występowaniem DGBI wśród Maorysów. Autorzy postulują, by przyszłe projekty od początku planować tak, aby dawały osobne szacunki dla tej grupy, i prowadzić je we współpracy z maoryskimi badaczami zdrowia oraz społecznościami. Za potrzebne uznają ogólnokrajowe badanie rozpowszechnienia oraz formalną analizę kosztów opartą na krajowych danych zdrowotnych.
Co to oznacza dla polskiego czytelnika
Wyniki dotyczą Nowej Zelandii i nie można ich wprost przenosić na Polskę. Pokazują jednak, że zaburzenia czynnościowe jelit są częste, a ich skala bywa niedoceniana, bo bez aktualnych badań trudno planować opiekę i finansowanie. Czy podobne luki istnieją w polskich danych, z tego artykułu nie wynika.
Dla pacjentów praktyczny wniosek jest prostszy. Przewlekłe bóle brzucha, zmiany rytmu wypróżnień czy uporczywa niestrawność zasługują na konsultację lekarską, nawet jeśli badania nie wykazują nieprawidłowości. Zaburzenia czynnościowe rozpoznaje się właśnie wtedy, gdy objawy są realne, a wykrywalnej choroby organicznej brak. Alarmujące objawy, takie jak krew w stolcu czy niezamierzona utrata masy ciała, wymagają dalszej diagnostyki.
Źródło: Medical Xpress – „Major data gap for gut disorders leaves Aotearoa in the dark”









